Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Warszawski

18.11.2025 odbył się jubileusz Prof. dr hab. Hanny Litwińczuk. 

Kariera naukowa prof. Hanny Litwińczuk jest nierozerwalnie związana z Uniwersytetem Warszawskim. Na tej Uczelni, na Wydziale Prawa i Administracji, studiowała w latach 1972–1976 i uzyskała dyplom ukończenia studiów prawniczych z wyróżnieniem. W 1976 r. została zatrudniona w Katedrze Prawa Finansowego na stanowisku asystenta. Jej opiekunem naukowym i mistrzem był prof. Marian Weralski, wybitny uczony, autor wielu dzieł z zakresu finansów publicznych, budżetu i podatków, który zachęcił ją do podjęcia pracy naukowej w tej dziedzinie.

Pod kierunkiem Profesora Mariana Weralskiego przygotowała rozprawę doktorską zatytułowaną Opodatkowanie majątku ludności w PRL i na jej podstawie uzyskała w 1979 r. stopień naukowy doktora praw, nadany przez Radę Naukową Instytutu Nauk Prawno-Administracyjnych.

Jedną z najbardziej znanych publikacji prof. Hanny Litwińczuk, która doczekała się wielu wydań, była monografia Prawo podatkowe podmiotów gospodarczych (1996), która następnie zmieniła tytuł na Prawo podatkowe przedsiębiorców (2000, 2001, 2003).

Kolejne wydania tej książki, które ukazały się w latach 2006, 2008, 2009, 2013 i 2017, były opracowane pod redakcją Pani Profesor we współautorstwie z jej doktorantami i wypromowanymi doktorami (Piotrem Karwatem, Karoliną Tetłak, Wojciechem Pietrasiewiczem i Andrzejem Kaznowskim).

W zakresie międzynarodowego prawa podatkowego należy w pierwszej kolejności wymienić monografię Międzynarodowe prawo podatkowe (2020) oraz, obok wyżej wskazanych opracowań w pracach zbiorowych zatytułowanych Tax Treaty Case Law around the Globe, także liczne artykuły i opracowania dotyczące tematyki: wykładni umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, nadużycia tych umów i środków zapobiegania temu zjawisku, pierwszeństwa prawa międzynarodowego przed prawem krajowym, opodatkowania pracowników transgranicznych, praw podatnika do korzyści umownych i jego ograniczeń, znaczenia prawa zagranicznego przy ocenie kwalifikacji wydatku do kosztów uzyskania przychodów.

Wsród publikacji na temat unijnego prawa podatkowego należy wskazać przede wszystkim monografie: Dyrektywy podatkowe Wspólnot Europejskich. Podatki dochodowe. Teksty i komentarz (1995), Podatki bezpośrednie. Prawo Polskie polskie a Prawo Wspólnotowe wspólnotowe, pod redakcją Hanny Litwińczuk (autorzy: Hanna Litwińczuk, Karolina Tetłak, Łukasz Adamczyk; 2009), oraz Wspólna korporacyjna podstawa opodatkowania w UE a opodatkowanie dochodu spółek w Polsce, pod redakcją Hanny Litwińczuk (2011).

Tematyka ta była także reprezentowana w pracach zbiorowych i artykułach. Bardzo istotny wątek w twórczości naukowej Profesor Litwińczuk, obok wspomnianej już monografii Prawo podatkowe przedsiębiorców, stanowią problemy podatkowe związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w szczególności na gruncie podatków dochodowych, a w pierwszym okresie funkcjonowania w Polsce podatku od towarów i usług – także w zakresie tego podatku. Wiele uwagi poświęciła Pani Profesor tematyce restrukturyzacji przedsiębiorców, od wydania pierwszej monografii na ten temat (Przekształcenia i fuzje podmiotów gospodarczych. Zagadnienia podatkowe, 1994) po późniejsze opracowania w pracach zbiorowych i artykułach.

Zainteresowała się również wpływem formy prawnej prowadzenia działalności na opodatkowanie, co znalazło odzwierciedlenie w monografii pod Jej redakcją naukową Opodatkowanie spółek (autorzy: Hanna Litwińczuk, Piotr Karwat, Marcin Jamroży, Robert Krasnodębski). Monografia ta została wydana w 2016 r. i po obszernych zmianach ponownie w 2022 r. Nie można też pominąć współpracy prof. Hanny Litwińczuk z korporacją doradców podatkowych. W latach 1997–1999 była przewodniczącą pierwszej Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego oraz wspierała samorząd doradców podatkowych od początku jego funkcjonowania, kiedy dopiero kształtował się ten zawód. Przez wiele lat była członkiem Rady Konsultacyjnej przy Krajowej Izbie Doradców Podatkowych. W roku 2012 uzyskała odznaczenie za specjalne zasługi na rzecz Krajowej Izby Doradców Podatkowych, a w roku 2021 – z okazji 25-lecia zawodu doradcy podatkowego – w uznaniu jej zasług na rzecz doradztwa podatkowego nadano jej honorowy tytuł „Zasłużona dla Krajowej Izby Doradców Podatkowych”.

Profesor Hanna Litwińczuk to jednak, a może przede wszystkim, nauczyciel akademicki. Od uzyskania przez nią stopnia doktora habilitowanego prowadziła seminaria magisterskie i wypromowała wielu magistrów, którzy wybrali Jej seminarium z zakresu prawa podatkowego. Wypromowała także ośmioro doktorów, z których pięcioro podjęło pracę w charakterze adiunktów na Wydziale Prawa i Administracji. Profesor Hanna Litwińczuk prowadzi różnego rodzaju zajęcia dydaktyczne na studiach stacjonarnych, zaocznych i podyplomowych, a od 2008 r. jest kierownikiem Podyplomowych Studiów Rachunkowości i Rewizji Finansowej, prowadzonych na Uniwersytecie Warszawskim.